Robert Gorczyński

Letnie przesilenie, najkrótsza noc w roku, czyli niemal pełne zwycięstwo sił światła nad ciemnością, od najdawniejszych czasów rozpalało wyobraźnię człowieka. Nie inaczej było z mieszkańcami dawnych polskich wsi.

Nikt chyba nie wyobraża sobie polskiego kulturowego krajobrazu bez obchodów Bożego Ciała. Święto to z nieodzownymi, często misternie budowanymi ołtarzami, z barwną procesją przemierzającą szlak zdobiony obrazami w oknach domów, przy dźwiękach strażackich trąb, znaczony płatkami kwiatów sypanymi przez pierwszokomunijne dziewczęta.

Celem Europejskiego Zielonego Ładu, czyli nowej strategii rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej, jest głęboka proekologiczna przebudowa unijnej gospodarki. Zgodnie z jej założeniami Unia w ciągu trzydziestu lat, z trzeciego największego źródła emisji gazów cieplarnianych na świecie, ma się stać pierwszym neutralnym klimatycznie obszarem na naszym globie.

Miesiąc maj na dawnej polskiej wsi obfitował w wiele obrzędów związanych z błaganiem o dobry rok, a także o tak ważne dla rolników łaski, jak obfitość i urodzaj. Mieszkańcy wsi spotykali się więc przy wiejskich kapliczkach i figurach na majowych nabożeństwach. 15 maja swą opiekę nad nimi manifestował Święty Izydor Oracz. Później, w drugiej połowie miesiąca, nadchodziły pełne skupienia Dni Krzyżowe i Zielone Świątki.

Niezwykle ciekawym i bardzo w swej istocie polskim dopełnieniem Świąt Wielkiej Nocy był „Lany Poniedziałek” zwany też „Śmigusem Dyngusem” lub „Dniem Świętego Lejka”. „Dyngusowi” towarzyszyło obchodzenie wiejskich domów połączone z oblewaniem wodą panien na wydaniu.

Wielki Tydzień na dawnej wsi polskiej był czasem wyjątkowo intensywnego przeżywania ostatnich dni Jezusa Chrystusa na Ziemi. Szczególne znaczenie dla wiernych miała tu pokuta...

Wielki Tydzień rozpoczynał się Niedzielą Palmową, czyli upamiętnieniem wjazdu Jezusa do Jerozolimy, któremu towarzyszyła ogromna radość Izraelskiego Ludu. Miało to swoje proste i wdzięczne przełożenie na emocje mieszkańców dawnej polskiej wsi. Tutaj także lud witał swego Króla i Zbawiciela, który po przekazaniu Dobrej Nowiny i Nadziei szedł w swą ostatnią drogę.

Nie od dziś wiadomo, że Wielkopolska jest zagłębiem dudziarskiej kultury. Są więc w regionie miejscowości takie jak: Bukówiec, Kościan, Czempiń, Stary Gołębin czy Borowo,...

Chociaż obecnie Środa Popielcowa kojarzy się nam głównie z wizytą w kościele, posypaniem głowy popiołem, pokutą i sentencją „z prochu powstałeś, w proch się obrócisz”, to dawniej na polskiej wsi było inaczej. Dla naszych przodków rozpoczynająca Wielki Post tak zwana  „Wstępna Środa”, podobnie jak karnawał, była okazją do żartów i swobodnych zachowań.

Od najdawniejszych czasów człowiek poszukiwał klucza do  zrozumienia otaczającej go rzeczywistości. Z jednej strony polegał on na obserwacji zjawisk i przemian w otaczającej go...