Dziś 26 lipca, imieniny obchodzą Bartłomiej, Grażyna, Hanna, Krystiana oraz Mirosława. Dzień ten jest chyba jednak najbardziej kojarzony z innymi solenizantkami, a mianowicie Annami. Bo to właśnie w dniu dzisiejszym obchodzone jest wspomnienie liturgiczne św. Anny – patronki m.in. matek, wdów, żeglarzy oraz ubogich. Z tej okazji przygotowałam zbiór przysłów związanych z tym dniem.
Na początek przysłowia związane z pogodą. Mimo iż wciąż jest lipiec, a powiązany z nim szczyt sezonu letniego (choć w tym roku odbiegający od typowego wyobrażenia upalnego lata), przysłowia na ten dzień ostrzegają przed nadchodzącym ochłodzeniem – „Od świętej Anki zimne wieczory i ranki”. Inne z powiedzeń odnosi się do odległego sezonu zimowego, a brzmi ono tak: „Na świętą Annę mrowiska, szukaj w zimie ogniska”. Obserwując pogodę w ostatnim czasie, można natomiast odnieść wrażenie, że bardziej aktualne będą przysłowia powiązane z deszczem, a i takich znalazło się kilka. Pierwsze z nich prognozuje opady deszczu, utrzymującego się prawie do połowy sierpnia – „Gdy pada w dniu świętej Anny, pada aż do Zuzanny”, a drugie zakłada trochę inny scenariusz – „Od świętej Anny nie doczeka południa deszcz poranny”.
Nie sposób nie wspomnieć o przysłowiach, które nawiązują do patronatów św. Anny. Nawiązanie do niej, jako patronki matek, mężatek i rodzin, wybrzmiewa w powiedzeniu „Szczęśliwy, kto na świętą Annę upatrzy sobie pannę, dobrą będzie miał żonę, dobrą matkę, dziatki i szczęście nie wyjdzie z chatki”, częściej spotykana jest zaś jego skrócona wersja – „Szczęśliwy, kto na świętą Annę upatrzy sobie pannę.”. Inne brzmi „Święta Anno, uproś swego wnuka, niechże wyda za trzy jedna włóka, a ma rolnik, czego z roli szuka” lub w wersji skróconej „Święta Anno, uproś wnuka, niech ma każdy, czego szuka”, przywołuje ono obraz świętej Anny jako patronki dobrobytu, orędowniczki rolników.
Powołując się na dane z 2021 najpopularniejszym imieniem żeńskim w Polsce, wśród dorosłych i dzieci, jest Anna. Polek o takim imieniu jest ponad milion. Nie jest to jednakże symbol naszych czasów, bowiem już kaszubskie, ludowe przysłowia wskazują na popularność tego imienia. Jedno z nich brzmi „Nie jedna panna mô na imię Anna”.
Powiedzenia związane z imieniem Anna lub 26 lipca są różnorodne, dotyczą wielu aspektów naszego funkcjonowania. Przetrwały wśród nas długie lata. Mimo że dziś nie przywiązuje się do nich aż tak znaczącej wagi i nie wspomina z taką częstotliwością, jaką czyniono to dawniej, wciąż jest to ciekawy element naszej kultury. Przysłowia są krótkie, przyjemne dla ucha i łatwe do zapamiętania. Czasami wyrażają więcej niż tysiąc słów i przybliżają nam dzieje z czasów naszych przodków.
