Dziś ostatnia niedziela sierpnia. Wakacje dobiegły końca, a wraz z początkiem roku szkolnego wracamy do nauki i nowych wyzwań. To idealny moment, by przypomnieć, że trwa kolejna odsłona konkursu „Ucz się na Maksa” organizowanego przez Fundację Zakłady Kórnickie. To już 5. edycja, której celem jest inspirowanie młodych ludzi do odważnego, nowoczesnego myślenia o przyszłości rolnictwa. W tym roku uczestnicy wspierają 19‑letnią Anię, bohaterkę studium przypadku, która odziedziczyła w spadku gospodarstwo rolne. Choć nie pochodzi z rolniczej rodziny, a wszyscy wokół radzą jej sprzedać majątek, Ania chce podjąć ryzyko i zostać rolniczką. Potrzebuje mądrych porad, wizji i wsparcia — dokładnie tak, jak kiedyś wielkopolscy włościanie potrzebowali patrona, który poprowadzi ich ku nowoczesności. Tym patronem był Maksymilian Jackowski — człowiek, którego życie i działalność stały się w 2021 roku inspiracją dla nazwy konkursu. Jego energia, konsekwencja i wiara w edukację rolników są dziś równie aktualne, jak 150 lat temu.
Lider pracy organicznej
Maksymilian Jackowski urodził się 11 października 1815 roku w Słupi, w powiecie śremskim. Choć edukację rozpoczął w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, jego droga szybko skręciła w stronę praktyki — najpierw w pruskiej armii, później w majątku generała Dezyderego Chłapowskiego w Turwi. To właśnie tam zetknął się z nowoczesnymi metodami rolniczymi, które ukształtowały jego późniejszą działalność.
Po latach pracy w różnych majątkach wrócił do Wielkopolski i kupił folwark Pomarzanowice. Tam nie tylko gospodarował, ale też coraz mocniej angażował się w ruch pracy organicznej — ideę wzmacniania polskiego społeczeństwa poprzez edukację, rozwój gospodarczy i budowanie lokalnych struktur.
Działacz, publicysta, obrońca języka polskiego
Jackowski był jednym z najbardziej aktywnych członków Towarzystwa Rolniczego. Publikował w „Ziemianinie”, zakładał powiatowe towarzystwa rolnicze, współtworzył Centralne Towarzystwo Gospodarcze. Walczył o trzeźwość na wsiach, o edukację, o godność rolników, a także o zachowanie języka polskiego w kontaktach z administracją pruską.
W 1863 roku został komisarzem cywilnym powstania styczniowego w powiecie średzkim. Aresztowany i sądzony w Berlinie, został uniewinniony, lecz poniósł ogromną osobistą stratę — jego syn Mieczysław poległ w bitwie pod Ignacewem. Mimo tragedii Jackowski wrócił do pracy organicznej, wierząc, że siła narodu rodzi się z codziennego wysiłku.
Patron kółek rolniczych i edukator
Najważniejszy etap jego życia rozpoczął się w 1873 roku, gdy Centralne Towarzystwo Gospodarcze powierzyło mu funkcję patrona kółek rolniczych. Jackowski stał się nauczycielem rolników — człowiekiem, który przemierzał Wielkopolskę, zakładał kółka, szkolił rolników, inspirował ich do nowoczesnego gospodarowania.
W latach 1873–1903 odbył ponad 480 podróży, wizytując wsie, organizując szkolenia i zakładając nowe kółka. Dzięki jego pracy liczba kółek wzrosła z 20 do 300, a Wielkopolska stała się wzorem dla innych regionów. Delegacje z Galicji przyjeżdżały, by uczyć się metod patrona.
Jackowski wydawał „Roczniki Kółek Włościańskich”, prowadził wykłady, organizował zjazdy delegatów w poznańskim Bazarze, budował poczucie godności i wspólnoty wśród rolników. Nazywano go „królem chłopów”, choć sam widział siebie przede wszystkim jako sługę wspólnoty.
Dziedzictwo, które inspiruje do dziś
Zmarł 14 stycznia 1905 roku w Poznaniu. Jego pogrzeb był manifestacją wdzięczności wielkopolskich rolników. Dziś jego portret można oglądać w Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk, a jego postać została uwieczniona w serialu „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”.
Jego spuścizna — duch pracy organicznej, wiara w edukację i rozwój — wciąż inspiruje. Konkurs „Ucz się na Maksa” jest współczesną kontynuacją jego misji: zachęca młodych ludzi do zdobywania wiedzy, rozwijania kompetencji, odważnego myślenia o przyszłości i odpowiedzialnego podejmowania decyzji.
Ania – współczesna bohaterka, współczesne wyzwania
W tegorocznej edycji konkursu „Ucz się na Maksa” uczestnicy pomagają Ani, która odziedziczyła gospodarstwo i stoi przed decyzją, która może zmienić jej życie. Choć nie ma rolniczych korzeni, chce spróbować — tak jak kiedyś wielu młodych Wielkopolan próbowało dzięki wsparciu patrona Jackowskiego. To współczesna wersja pracy organicznej: edukacja, wsparcie, rozwój i odwaga. A przede wszystkim — wiara, że warto „uczyć się na maksa”! Zapraszamy do wzięcia udziału w tegorocznej edycji! Więcej szczegółów znajdziesz tutaj: https://agrokultura.org/konkurs-2026/.
