Tradycja święcenia pokarmów – historia i symbolika
Sam zwyczaj święcenia pokarmów sięga już czasów pogańskich, choć w Polsce obchodzony
jest od XIV wieku. Uważa się, że w ten sposób zapewni się dostatek, obfitość i zdrowie przez cały rok. Do przystrojonych koszyczków wkłada się jajka, chleb, sól czy też chrzan. W
zdecydowanej większości do święconek wykorzystuje się koszyczki wiklinowe. Jaką drogę musi przejść wiklina, zanim zostanie wykorzystana w tradycji wielkanocnego święcenia pokarmów?
Wiklina – surowiec z historią
Wiklina jest dostępnym i łatwym do pozyskania materiałem, charakteryzującym się dużą wytrzymałością i elastycznością. Wikliniarstwo uważa się za jedną z najstarszych form rzemiosła, towarzyszącą ludzkości od czasów starożytnych. Mieszkańcy kontynentu europejskiego mogli korzystać z niej już 10 tysięcy lat przed naszą erą, powołując się na znaleziska archeologiczne. Plecionkarstwo w polskiej tradycji sięga czasów Średniowiecza, jednak to w XIX wieku doszło do jego największej popularyzacji. Obecnie Polska jest jednym z liderów w eksporcie i produkcji wyrobów z wikliny.
Od pędu do koszyka – jak powstaje wiklina?
Wiklina to młode pędy wierzby amerykańskiej, wiciowej, migdałowej i purpurowej, poddane
odpowiedniej obróbce. Obróbka ta nazywana jest korowaniem i składają się na nią 4 metody.Pierwszą z nich jest moczarkowanie, czyli zanurzanie świeżo ściętych gałązek w wodzie przez okres kilku dni do kilku tygodni, na początku wiosny. Podobną metodą jest pędzenie, które również powiązane jest z moczeniem prętów wiklinowych. Jednak w tym przypadku wykorzystuje się moczarki betonowe zlokalizowane w budynkach, dzięki czemu możliwe jest utrzymanie odpowiedniej temperatury wody i otoczenia. Kolejną metodą jest gotowanie, po którym wiklina jest korowana i suszona na powietrzu. Ostatnia metoda polega na parowaniu pędów. Moczarkowanie pozwala pozyskać białą wiklinę, gotowanie tę w kolorze brązowym. Czasami wykorzystywana jest także nieobrana wiklina zielona.
Rodzime wierzby występują na prawie każdym kontynencie, wyjątek stanowią Australia i
Antarktyda. W Azji występuje ich największe zróżnicowanie gatunkowe. W Polsce występuje
28 gatunków wierzby, z czego 26 rosnących dziko.
Na koniec ciekawostka – największy kosz wiklinowy na świecie został stworzony w 2006 roku i znajduje się w Nowym Tomyślu.
